Wenus z Milo w Luwrze

Wenus z Milo w Luwrze stoi w sali 345, w skrzydle Sully, na parterze. To ostatnia z długiej amfilady sal dawnej Galerii Starożytności. Posąg stoi niemal samotnie na środku sali, żeby zwiedzający mieli na niego jak najlepszy widok.

Z Melos do Luwru

Posąg nosi nazwę greckiej wyspy Melos, dziś Milos, na której znaleziono go w 1820 roku. Niemal od razu kupił go markiz de Rivière, ówczesny ambasador Francji w Grecji, i podarował królowi Ludwikowi XVIII. Ten w marcu 1821 roku przekazał rzeźbę Luwrowi. Od odnalezienia posągu do chwili, gdy stał się własnością muzeum, nie minęły nawet dwa lata.

Katalog Luwru datuje posąg na trzecią ćwierć II wieku p.n.e., czyli lata ok. 150–125 p.n.e. Wykuto go z marmuru z wyspy Paros. Ma 204 cm wysokości.

Afrodyta czy Amfitryta?

Greckich bogów rozpoznaje się zwykle po atrybutach, które trzymają w dłoniach. Wenus nie ma ramion, więc długo spierano się, kogo przedstawia. Może Amfitrytę, boginię morza, szczególnie czczoną na Melos? Za Afrodytą (u Rzymian Wenus) przemawiały półnagie ciało i ślady biżuterii, którą posąg kiedyś nosił. Do tego w pobliżu znaleziono dłoń z jabłkiem, atrybutem Afrodyty, wykutą z tego samego marmuru.

Gdy rzeźba trafiła do Luwru, proponowano dorobienie ramion. Ostatecznie z tego zrezygnowano w obawie, że zmieni to charakter dzieła. I dobrze: dziś trudno ją sobie wyobrazić inaczej.

Na co patrzeć z bliska

• Łączenie na biodrach. Jak wiele antycznych rzeźb, Wenus złożono z osobnych bloków marmuru. Tułów i nogi to dwie części, a styk ukryto w fałdach szaty na biodrach. Spróbuj go wypatrzyć – nie jest to łatwe.
• Otwór przy lewym barku. To ślad montażu: ramiona wykuto osobno i doczepiono do tułowia.
• Kontrast ciała i draperii. Gładki, lekko skręcony tors nad ciężkimi fałdami tkaniny, która zsuwa się z bioder. Najlepiej widać to z boku.

Czerwone marmury Napoleona

Sala z Wenus ma własną historię. W 1807 roku Napoleon I kupił słynną kolekcję antyków swojego szwagra, księcia Camilla Borghese. Żeby ją pomieścić, architekci Charles Percier i Pierre Fontaine powiększyli Galerię Starożytności. Wyburzyli ściany dawnych apartamentów królewskich i wyłożyli sale szarym i czerwonym marmurem, na którego tle biel posągów wyraźniej się odcina. Otwarto je w 1811 roku, dziesięć lat przed przybyciem Wenus.

W muzeum Wenus kilka razy zmieniała miejsce. Zastanawiano się nawet, czy nie lepiej prezentowałaby się wśród obrazów w Wielkiej Galerii. Po blisko dwustu latach wróciła do sali, w której pokazano ją po raz pierwszy.

W sąsiedniej sali 344 stoi jej „starsza siostra”, Wenus z Arles. Znaleziono ją w 1651 roku w rzymskim teatrze w Arles. Na polecenie Ludwika XIV rzeźbiarz François Girardon odrestaurował ją i dodał jej jabłko oraz lustro. Warto porównać obie.

Jak zaplanować wizytę

Wenus stoi w skrzydle Sully, a Mona Lisa i Nike z Samotraki w skrzydle Denon na 1. piętrze. Wszystkie trzy obejrzysz podczas jednej wizyty, ale zaplanuj przejście między skrzydłami – pomoże ci w tym mapa Luwru.

Galeria Campana z antykami greckimi, piętro wyżej w skrzydle Sully, jest zamknięta (stan na listopad 2026). Sali z Wenus to nie dotyczy.

Zwykły bilet sprzedaje tylko sklep muzeum (22 € dla obywateli i mieszkańców EOG, stan na listopad 2026). Osoby poniżej 18 lat oraz obywatele i mieszkańcy EOG w wieku 18–25 lat wchodzą za darmo: Luwr za darmo. Na Tiqets nie ma zwykłego biletu. Jest wejście o wybranej godzinie z audioprzewodnikiem (bez polskiego), a zwiedzanie w małej grupie z przewodnikiem po angielsku lub francusku obejmuje Wenus z Milo i Monę Lisę: Luwr z przewodnikiem. Inne arcydzieła znajdziesz w przewodniku co zobaczyć w Luwrze.