Nike z Samotraki w Luwrze

Nike z Samotraki w Luwrze stoi tam, gdzie widać ją z daleka: na górnym podeście monumentalnych schodów Daru, w sali 703 skrzydła Denon, na 1. piętrze. To miejsce wybrano z rozmysłem. Nike należy do nielicznych greckich posągów, o których wiadomo, gdzie pierwotnie stały. W sanktuarium na Samotrace górowała wysoko nad odwiedzającymi, a schody Daru odtwarzają to wrażenie.

Co przedstawia posąg

Nike, skrzydlata bogini zwycięstwa, ląduje na dziobie okrętu. Wiatr przykleja jej cienką szatę do ciała i odrzuca fałdy do tyłu, skrzydła są jeszcze rozpostarte, jakby dopiero co dotknęła pokładu. Głowy i ramion brak, a mimo to cała figura jest w ruchu.

Posąg ufundowano – być może zrobili to mieszkańcy Rodos – jako wotum dla Wielkich Bogów Samotraki, na pamiątkę zwycięstwa w bitwie morskiej. Sama Nike ma 3,28 m wysokości, a razem z okrętem i cokołem 5,64 m. Figurę wykuto z marmuru z wyspy Paros, jednego z najszlachetniejszych w Grecji, a okręt i cokół z marmuru z Lartos. Katalog zbiorów Luwru datuje rzeźbę na pierwszą ćwierć II wieku p.n.e. (200–175 p.n.e.), a strona muzeum o schodach Daru podaje, że powstała prawdopodobnie około 190 roku p.n.e.

Jak Nike trafiła do Luwru

W 1863 roku wykopaliska na Samotrace prowadził Charles Champoiseau. Znalazł około 110 fragmentów posągu, ale ani głowy, ani rąk. Rok później Nike dotarła do Luwru. W 1879 roku Champoiseau wrócił na wyspę, by poszukać brakujących części. Głowy znów nie znalazł, za to wydobył cokół i dziób okrętu, na którym bogini stoi do dziś. Skrzydła, odnalezione tylko częściowo, uzupełniono gipsem. Od czasu odkrycia posąg kilkakrotnie restaurowano i za każdym razem trochę zmieniał wygląd.

Na górny podest schodów Daru Nike trafiła w 1883 roku, około dwudziestu lat po odkryciu. Początkowo otaczała ją bogata dekoracja ze złoconymi mozaikami w kopułach. Krytycy kpili, że bogini wygląda w tej oprawie jak „gwiazda music-hallu”. W 1934 roku dekorację zakryto skromniejszą tapetą udającą ciosany kamień.

Dłoń w gablocie

Głowy i ramion nigdy nie odnaleziono, ale część prawej dłoni udało się odzyskać. Kciuk i fragment palca serdecznego wykopała w 1875 roku ekipa austriacka, a wnętrze dłoni i resztę palca – w 1950 roku archeolog Jean Charbonneaux. Fragmenty leżą w małej gablocie na podeście. Dłoń ma 27 cm i jest zwrócona wnętrzem do góry, w geście zwycięstwa.

Schody Daru

Same schody też są zabytkiem. To jedna z sześciu monumentalnych klatek schodowych, które za Drugiego Cesarstwa wzniósł w Luwrze architekt Hector Lefuel. Rozłożone na trzech poziomach, rozchodzą się w czterech kierunkach. Nazwę zawdzięczają Daru, ministrowi Napoleona I.

Jak dobrze obejrzeć Nike

• Najlepszy widok masz z dołu, kiedy wchodzisz po schodach i posąg rośnie ci nad głową. Na górze przyjrzyj się z bliska okrętowi i skrzydłom, a potem poszukaj gabloty z dłonią.
• Monę Lisę znajdziesz na tym samym piętrze skrzydła Denon, w sali 711.
• Zdjęcia możesz robić do użytku prywatnego, bez lampy błyskowej i kijka do selfie.
• Na Tiqets nie ma zwykłego biletu do Luwru. Jest wejście o wybranej godzinie z audioprzewodnikiem (bez polskiego), a 2,5-godzinne zwiedzanie z przewodnikiem po angielsku obejmuje Nike, Monę Lisę i Wenus z Milo. Więcej opcji: Luwr z przewodnikiem.
• Osoby poniżej 18 lat oraz obywatele i mieszkańcy krajów EOG w wieku 18–25 lat wchodzą za darmo: jak zarezerwować darmowe wejście.

Pozostałe najważniejsze dzieła, sala po sali, znajdziesz w przewodniku co zobaczyć w Luwrze.